این واژه در فارسی به ذینفع برگردان شده که کلمه ای فارسی نیست و معادل مصطلح نیز گویای تعریف جامع و دربردارنده کل معنای واقعی این واژه در مدیریت پروژه نمی باشد بنابراین از بکارگیری معادل فارسی آن اجتناب می کنیم و در همه جا از خود واژه بهره می بریم .

در تعریف کلمه پروژه یکی از جملاتی که به شکل معناداری بکار گرفته شده این است:

Do by People

پروژه یک تلاش مشترک است. حتی اگر شما مسئول مدیریت آن هستید، برای موفقیت پروژه همچنان باید به افراد دیگر تکیه کنید، با آنها کار کنید و گزارش دهید. ما وقتی در مورد افراد مختلف درگیر در اجرای پروژه از ایده تا اجرا صحبت می کنیم جداقل به این افراد برخورد میکنیم : تیم پروژه، سایر بخش‌های درون سازمان، مدیرعامل سازمان، مشتریان و غیره. این افراد Stakeholder پروژه شما هستند. ولی این دقیقا چه معنایی می دهد؟ Stakeholder شما چگونه بر پروژه شما تأثیر می گذارند؟ و چه کاری می توانید انجام دهید تا آنها را راضی نگه دارید؟

طبق تعریف موسسه مدیریت پروژه، Stakeholder پروژه به صورت زیر تعریف می شوند: “افراد و سازمان هایی که به طور فعال در پروژه مشارکت دارند، یا منافع آنها ممکن است به طور مثبت یا منفی در نتیجه اجرای پروژه یا تکمیل موفقیت آمیز پروژه تحت تاثیر قرار گیرد.” به عبارت دیگر، Stakeholder پروژه شما افراد یا گروه هایی هستند که چیزی برای به دست آوردن (یا از دست دادن) از نتیجه پروژه شما دارند.

اما این افراد و سازمان ها چه کسانی هستند؟

دو نوع ذینفع اصلی در مدیریت پروژه وجود دارد، داخلی و خارجی.
  • Stakeholder داخلی این ذینفعان از داخل خانه می آیند!!! ذینفعان داخلی افراد یا گروه های درون کسب و کار مانند اعضای تیم، مدیران، مدیران اجرایی و غیره هستند.
  • Stakeholder خارجی ذینفعان خارجی – همانطور که احتمالاً می توانید حدس بزنید – افراد یا گروه هایی خارج از کسب و کار هستند. این شامل مشتریان، کاربران، تامین کنندگان و سرمایه گذاران می شود.

همانطور که می بینید، Stakeholder ها همیشه برای مدیر پروژه کار نمی کنند. نیازی به گفتن نیست که این می‌تواند لایه‌ای از پیچیدگی را اضافه کند، زیرا باید بتوانید با افراد در تمام سطوح مختلف کسب‌وکار و با درجات مختلفی از تعامل، نفوذ و علاقه ارتباط برقرار کنید.

نمونه هایی از Stakeholder در یک پروژه

Stakeholder در هر پروژه خاص بسته به نوع پروژه و صنعت متفاوت خواهند بود، اما در اینجا چند نمونه از انواع Stakeholder در مدیریت پروژه وجود دارد که ممکن است لازم باشد در نظر بگیرید:

  • کارفرما
  • مدیر پروژه
  • اعضای تیم
  • مدیران
  • مدیران منابع
  • مدیران اجرایی
  • مدیریت ارشد
  • صاحبان شرکت
  • سرمایه گذاران
  • حامیان
  • تأمین کنندگان مالی و سرمایه داران
  • تامین کنندگان
  • فروشندگان
  • مشاوران
  • مشتریان
  • کاربران نهایی
  • فعالان محیط زیست
  • نهادهای مدنی
  • نهادهای دولتی
  • مجلس قانونگذاری
  • دولت
  • اداره منابع طبیعی
  • نیروی انتظامی
  • اداره کار
  • اداره مالیاتی
  • بیمه تأمین اجتماعی
  • دانشگاه ها و پژوهشکده ها
  • مردم محلی در مجاورت اجرای پروژه
  • کارگران

شما باید Stakeholder ها را در دسته بندی کنید تا بتوانید مدیریت اثربخشی را در قبال آنها اعمال نمایید. اولویت بندی دقیق این Stakeholder ها در طول اجرای پروژه بسیار مهم است. این Stakeholder  ها همانند بازیگران صحنه تئاتر بنا به زمان و موقعیت و نقش  و اثرگذاری در زمانهای مختلف اجرای پروژه وارد صحنه شده، اثرگذاری نموده و یا خارج می شوند و یا تا مدتها پس از اجرای پروژه و اتمام آن نیز باقی خواهند ماند. یکی از وظایف مهم و خطیر مدیر پروژه شناسایی، ارتباط با Stakeholder ها و رصد نیاز و انتظار آنها و مدیریت این نیاز و انتظارات می باشد.